Fframwaith dan arweiniad arweinyddiaeth ar gyfer cydlyniant, diwylliant a gwelliant parhaus
Datblygwyd Fframwaith SALO i fynd i’r afael â her a welir dro ar ôl tro ar draws ysgolion a systemau addysg: bwriad cryf, arweinyddiaeth ymrwymedig, a sawl blaenoriaeth gwella — ond diffyg cydlyniant sy’n gwneud cynnydd cynaliadwy yn anos nag y dylai fod.
Yn hytrach na chyflwyno mentrau newydd, mae SALO-F yn helpu timau arweinyddiaeth i ddod â eglurder, aliniad a chysondeb i’r gwaith y maent eisoes yn ei wneud. Mae’n darparu fframwaith a rennir sy’n cefnogi datblygiad diwylliant o arweinyddiaeth a gwelliant parhaus, heb ychwanegu baich gwaith nac anhawster diangen.
Cynlluniwyd SALO-F ar gyfer ysgolion sydd am i welliant fod yn fwriadol, wedi’i ymgorffori, ac yn gynaliadwy — nid yn ddibynnol ar unigolion, rhaglenni tymor byr, nac mewnbwn allanol parhaus.
Datblygu’r fframwaith ac arweinyddiaeth ddeallusol
Datblygwyd Fframwaith SALO gan Dr Ioan Rees, Seicolegydd Siartredig a sylfaenydd SYCOL, ymgynghoriaeth dan arweiniad seicoleg sy’n arbenigo mewn arweinyddiaeth, diwylliant a datblygiad sefydliadol.
Dros fwy na 15 mlynedd, mae Ioan wedi gweithio ochr yn ochr ag ysgolion, awdurdodau lleol a systemau addysg ar draws y DU a thu hwnt, gan gefnogi timau arweinyddiaeth i gryfhau diwylliant, ymarfer proffesiynol a chydlyniant systemau. Mae’r gwaith hwn yn ymestyn dros fwy na 130 o ysgolion ac yn cynnwys cydweithio ar lefel ysgol, awdurdod lleol a chenedlaethol.
Mae SALO-F yn uno’r profiad ymarferol hwn ag ymchwil sefydledig ar sefydliadau sy’n dysgu, arweinyddiaeth a dysgu proffesiynol. Mae’n trosi’r ymchwil honno yn fframwaith ymarferol y gall arweinwyr ei ddefnyddio o ddydd i ddydd — gan gefnogi gwelliant sy’n gadarn, yn realistig ac yn berchen i’r ysgol.
Er bod gan y fframwaith sylfaen ddeallusol glir, fe’i lluniwyd yn bennaf drwy ymarfer. Mae’n adlewyrchu’r hyn sydd wedi profi’n effeithiol mewn cyd-destunau ysgol go iawn, dan bwysau go iawn.
Caiff ei ddarparu drwy SYCOL
Datblygir a darperir SALO-F drwy SYCOL, ymgynghoriaeth â phrofiad dwfn mewn datblygu arweinyddiaeth, newid diwylliannol a gwelliant systemau ar draws addysg a sectorau cymhleth eraill.
Mae hyn yn sicrhau bod y fframwaith yn:
-
seiliedig ar safonau proffesiynol
-
wedi’i lywio gan seicoleg
-
yn sensitif i gyd-destun
-
yn canolbwyntio ar feithrin gallu hirdymor, nid dibyniaeth
Mae ysgolion sy’n ymgysylltu â SALO-F yn elwa nid yn unig o’r fframwaith ei hun, ond hefyd o brofiad a barn tîm sy’n gyfarwydd â gweithio mewn amgylcheddau risg uchel ac atebolrwydd uchel.
Y tîm y tu ôl i SALO-F
Darperir SALO gan dîm amlddisgyblaethol gyda arbenigedd mewn arweinyddiaeth, seicoleg, addysg a datblygu sefydliadol.
Mae’r tîm yn gweithio ochr yn ochr ag arweinwyr ysgolion i gefnogi gweithredu ystyriol, myfyrio ac ymgorffori — bob amser gyda’r nod o gryfhau gallu arweinyddiaeth mewnol, yn hytrach na’i ddisodli.

Jeremy Griffiths
Arweinydd Fframwaith, SALO-F

Yr Athro Carl Hughes
Arweinydd Fframwaith, SALO-F

Dr Ioan Rees
Sylfaenydd, SALO-F

Dr Nia Young
Arweinydd Fframwaith, SALO-F
Am Fframwaith SALO
Datblygwyd Fframwaith Ysgolion fel Sefydliadau sy’n Dysgu (SALO) i helpu ysgolion i feithrin arweinyddiaeth gydlynol, diwylliant proffesiynol cryf, a gwelliant parhaus sy’n gynaliadwy dros amser.
Crëwyd y fframwaith mewn ymateb i batrwm a welwyd dro ar ôl tro ar draws ysgolion a systemau:
gwaith gwella gyda bwriadau da yn dod yn dameidiog, yn orlawn ac yn anodd ei gynnal — nid oherwydd diffyg ymdrech, ond oherwydd nad yw arweinyddiaeth, diwylliant a ffyrdd o weithio wedi’u halinio fel system.
Mae SALO yn darparu fframwaith clir ac ymarferol sy’n helpu timau arwain i adfer y cydlyniad hwnnw.
Tarddiad y Fframwaith SALO
Mae SALO wedi’i lunio drwy dros 15 mlynedd o waith cymhwysol ym maes gwella ysgolion, datblygu arweinyddiaeth a dysgu proffesiynol.
Mae wedi’i ddatblygu a’i fireinio drwy waith gyda:
-
Dros 130 o ysgolion ar draws gwahanol gyfnodau a chyd-destunau
-
Awdurdodau lleol, ymddiriedolaethau aml-academi, a chlystyrau ysgolion
-
Mentrau cenedlaethol a systemig yng Nghymru, yr Alban, Iwerddon a Jersey
-
Cydweithio â phartneriaid academaidd, gan gynnwys gwaith cysylltiedig â Phrifysgol Bangor
-
Ymgysylltu â meddylfryd yr OECD ar ysgolion fel sefydliadau sy’n dysgu
Nid model damcaniaethol yw hwn a ddatblygwyd ar wahân.
Fframwaith ydyw sydd wedi’i adeiladu drwy ymarfer, ei brofi mewn ysgolion go iawn, a’i fireinio drwy ddefnydd.
Pwy a Ddatblygodd y Fframwaith
Datblygwyd SALO gan Dr Ioan Rees, Seicolegydd Siartredig a sylfaenydd SYCOL, ymgynghoriaeth sy’n arwain gyda seicoleg ym maes arweinyddiaeth, diwylliant a datblygiad sefydliadol.
Mae gwaith Ioan yn canolbwyntio ar helpu sefydliadau i symud y tu hwnt i fentrau arwynebol a meithrin y cyflyrau sy’n galluogi pobl i arwain yn effeithiol, dysgu’n barhaus a gwella gyda’i gilydd.
Mae SALO yn adlewyrchu’r dull hwnnw:
nid ychwanegu mwy o weithgarwch, ond cryfhau’r systemau a’r ymddygiadau sydd eisoes ar waith.
Dull sy’n Seiliedig ar Dîm
Er i SALO gael ei ddatblygu’n wreiddiol drwy waith Ioan, nid yw’n cael ei ddarparu fel cynnig un-person.
Caiff y fframwaith ei gefnogi gan dîm ehangach o ymarferwyr profiadol, arweinwyr systemau a chyfranwyr academaidd, sy’n dod ag arbenigedd ar draws:
-
Arweinyddiaeth ysgolion a llywodraethu
-
Dysgu a datblygu proffesiynol
-
Diwylliant, lles a seicoleg sefydliadol
-
Gwella systemau a pharodrwydd ar gyfer arolygiadau
Mae’r dull seiliedig ar dîm hwn yn sicrhau bod SALO yn gadarn, yn raddadwy ac yn addasadwy ar draws gwahanol gyd-destunau ysgolion a systemau.
Beth yw SALO — a Beth Nid yw
Mae SALO yn:
-
Fframwaith dan arweiniad arweinyddiaeth, nid rhaglen a gyflwynir i staff
-
Wedi’i gynllunio i feithrin diwylliant o arweinyddiaeth a gwelliant parhaus
-
Yn cael ei gymhwyso drwy strwythurau a threfniadau ysgol presennol
-
Yn hyblyg, yn realistig ac yn sensitif i gapasiti
Nid yw SALO yn:
-
Becyn HMS untro
-
Rhestr wirio ar gyfer arolygiadau
-
Model rhagnodol sy’n anwybyddu cyd-destun
-
Menter allanol sy’n ychwanegu llwyth gwaith
Sut mae Ysgolion yn Defnyddio SALO
Mae ysgolion yn ymgysylltu â SALO ar wahanol lefelau, yn dibynnu ar eu cyd-destun a’u blaenoriaethau.
Mae rhai’n dechrau gyda’r cyfnod Adeiladu yn unig, gan ganolbwyntio ar eglurder a chydlyniad.
Mae eraill yn symud ymlaen i’r cyfnod Ymgorffori, gan gryfhau arferion arweinyddiaeth a diwylliant dros amser.
Ym mhob achos, nod SALO yw cefnogi gwelliant sy’n ymarferol, dan arweiniad arweinyddiaeth, ac yn gynaliadwy.
